სკოტ ბესენტის სრული ინტერვიუ მარია ბარტირომოსთან / 2026 წლის 20 იანვარი, დავოსი

🏛️ სკოტ ბესენტის სრული ინტერვიუ მარია ბარტირომოსთან

📍 ადგილი: დავოსი, მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმი

📅 თარიღი: 2026 წლის იანვარი

https://www.youtube.com/watch?v=VQQXLnXlWqY

📌 შეჯამება

სკოტ ბესენტი გრენლანდიას აშშ-ის სარაკეტო თავდაცვისთვის სასიცოცხლო წერტილად მიიჩნევს და ტარიფებს მოკავშირეებზე ზეწოლის ბერკეტად იყენებს. იგი ჩინეთზე დამოკიდებულების დასასრულებლად ჩიპებისა და კრიტიკული მინერალების წარმოების ამერიკაში დაბრუნებას გეგმავს. მდივანი აშშ-ის ეკონომიკურ ზრდას უსვამს ხაზს და ევროპას ბიუროკრატიის შემცირებისა და "ზრდის მენტალიტეტის" მიღებისკენ მოუწოდებს. საბოლოო მიზანი ამერიკის ინდუსტრიული ძალის აღდგენა და ეროვნული უსაფრთხოების განმტკიცებაა მომარაგების ჯაჭვების ერთგულ პარტნიორებს შორის განაწილების გზით.

სრულად ნახეთ ბმულე პირველ კომენტარში.

---

📑 თემა: გრენლანდიის საკითხი, სავაჭრო ტარიფები, NATO და გლობალური ეკონომიკა

შესავალი: გრენლანდია და ეროვნული უსაფრთხოება

მარია ბარტირომო: დილა მშვიდობისა. მადლობა, რომ შემოგვიერთდით. დღეს ჩვენი სტუმარია აშშ-ის ხაზინის მდივანი, სკოტ ბესენტი. ბატონო მდივანო, მოდით პირდაპირ ვაჭრობითა და ტარიფებით დავიწყოთ. პრეზიდენტმა ტრამპმა უკვე შექმნა წინასწარი განწყობა ევროპელი მოკავშირეების ტარიფებით დაშანტაჟებით, სანამ ისინი გრენლანდიის შეძენის გეგმას არ დაუჭერენ მხარს. როგორ ამართლებთ სხვა ქვეყნის ხელში ჩაგდებას, როცა დანიამ და გრენლანდიამ თქვეს, რომ ეს არ აინტერესებთ?

სკოტ ბესენტი: მარია, პრეზიდენტს აქვს ძალიან მკაფიო ხედვა დასავლეთ ნახევარსფეროს უსაფრთხოებაზე. მას სჯერა, რომ აშშ-მა არ უნდა მოახდინოს საკუთარი ეროვნული უსაფრთხოების აუთსორსინგი. მას მიაჩნია, რომ გრენლანდია სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია "ოქროს გუმბათის" (Golden Dome) სარაკეტო თავდაცვის ფარისთვის. პრეზიდენტი ნერვიულობს, რომ გრენლანდია სულ უფრო მიმზიდველი ხდება უცხოური დაპყრობებისთვის. მისი აშშ-ის შემადგენლობაში ყოფნა თავიდან აგვაცილებს მომავალ კონფლიქტს, ვიდრე აშშ-ის ჩართვას უკვე დაწყებულ "ცხელ" ომში.

მარია: ანუ, გრენლანდიის გარეშე აშშ დაუცველია?

ბესენტი: დიახ, ეს ერთია და მეორე — ჩვენ არ გვინდა აღმოვჩნდეთ ფაქტის წინაშე (ex-post) კინეტიკურ ომში ჩათრეულები, თუ სხვა ქვეყანა შეიჭრება გრენლანდიაში. თუ აშშ აკონტროლებს გრენლანდიას, მასზე კონტროლის დამყარებას სხვა ვერავინ გაბედავს.

ტარიფები და ევროპის რეაქცია

მარია: ევროკავშირი პასუხობს, რომ თქვენთან სავაჭრო შეთანხმებას არ დაასრულებს გრენლანდიის გამო. მათ საგანგებო სამიტიც მოიწვიეს. რა რეაქცია გაქვთ ამაზე?

ბესენტი: ყველას ვეუბნები: დაჯექით, ღრმად ჩაისუნთქეთ და არ გადადგათ საპასუხო ნაბიჯები (Do not retaliate). პრეზიდენტი ხვალ აქ იქნება და თავის სათქმელს იტყვის. გრენლანდიის სტრატეგიული ღირებულება ამერიკელი პრეზიდენტებისთვის 150 წელზე მეტია ცნობილია. რაც უფრო მეტი სავაჭრო გზა ჩნდება გრენლანდიასთან, მით უფრო ფასეული ხდება ის.

მარია: ბაზრებზე უკვე ვხედავთ რეაქციას — საპროცენტო განაკვეთები იზრდება აშშ-სა და იაპონიაში. ეს გრენლანდიის გამოა?

ბესენტი: ვფიქრობ, ეს უფრო იაპონიის შიდა პროცესებია. იაპონიის ობლიგაციების ბაზარზე გიგანტური ძვრებია, რაც გავლენას ახდენს აშშ-ის 10-წლიან ობლიგაციებზეც. მე კავშირზე ვარ იაპონელ კოლეგებთან. რაც შეეხება ევროპას, ჩვენ ვასრულებთ კარგ სავაჭრო შეთანხმებას ორივე მხარისთვის, თუმცა პრეზიდენტმა თქვა, რომ 1 თებერვლიდან აამუშავებს 10%-იან ტარიფს, თუ დანიელებს არ სურთ გრენლანდიის დათმობა. ეს შეეხება იმ რვა ქვეყანას, რომლებმაც ჯარები გაგზავნეს გრენლანდიაში.

NATO და ფისკალური სტრატეგია

მარია: რას იტყვით NATO-ს ალიანსზე? როგორ ინარჩუნებთ მას ასეთი ნაბიჯებით?

ბესენტი: NATO დღეს უფრო უსაფრთხოა, ვიდრე ოდესმე. 1980 წლიდან აშშ-მა 22 ტრილიონი დოლარით მეტი დახარჯა თავდაცვაზე, ვიდრე მთელმა NATO-მ ერთად. ეს ჩვენი სახელმწიფო ვალის 2/3-ია. ევროპელები ამ ფულს სოციალურ კეთილდღეობაზე, გზებსა და განათლებაზე ხარჯავდნენ. დროა, მათ მეტი გადაიხადონ.

მარია: ტარიფებიდან მიღებულ შემოსავლებს დეფიციტის დასაფარად იყენებთ?

ბესენტი: დიახ, ეს დიდი ნაწილია. 2024 წელს დეფიციტი მშპ-სთან მიმართებაში 6.9% იყო. ჩვენ მემკვიდრეობით ქაოსი მივიღეთ. 2025 წელს ეს ციფრი 5.4%-მდე ჩამოვიყვანეთ და ჩემი მიზანია, ტრამპის ვადის ბოლომდე 3%-მდე დავიყვანოთ.

ჩინეთი და კრიტიკული რესურსები

მარია: რა ხდება ჩინეთთან სავაჭრო შეთანხმებაზე?

ბესენტი: წუხელ შევხვდი ჩინელ კოლეგას, ვიცე-პრემიერ ხე ლიფენს. მათ დაასრულეს სოიოს შესყიდვები. რაც შეეხება იშვიათ მიწაელემენტებს (Rare Earth Elements), მოწოდება სტაბილურია (90%-ზე მეტი). როცა ჩინეთმა ექსპორტის კონტროლი დააანონსა, პრეზიდენტი დაემუქრა 100%-იანი ტარიფით და მათ მაშინვე დაიხიეს უკან.

მარია: თქვენ გადადგით ნაბიჯები Intel-სა და MP Materials-ში წილების შესაძენად. რატომ ერევა სახელმწიფო კერძო სექტორში?

ბესენტი: COVID-მა დაგვანახა, რა მოხდება, თუ მომარაგების ჯაჭვი გაწყდება. მაღალტექნოლოგიური ჩიპების 97% ტაივანში იწარმოება. თუ კუნძული ბლოკადაში მოექცევა, ეს იქნება ეკონომიკური აპოკალიფსი. ამიტომ ჩვენ ვაბრუნებთ წარმოებას აშშ-ში. ჩვენ ვქმნით კრიტიკული მინერალების (Critical Minerals) ბლოკს (G7 + ავსტრალია, ინდოეთი, მექსიკა, სამხრეთ კორეა), რათა ჩინეთმა ვეღარ გამოიყენოს ეს რესურსები ჩვენს წინააღმდეგ. 18-24 თვეში ჩვენ ამაში დამოუკიდებლები ვიქნებით.

აშშ-ის ეკონომიკა და მაინ-სტრიტი

მარია: როგორ შეაფასებთ აშშ-ის ეკონომიკას?

ბესენტი: ის ძალიან ძლიერია და კიდევ უფრო ჩქარდება. ბოლო კვარტალში კერძო სექტორის მშპ-მ 4.7% შეადგინა. პრეზიდენტ ტრამპის პოლიტიკა — გადასახადების გაუქმება თიფსებზე, ზეგანაკვეთურ სამუშაოზე და სოციალურ დაზღვევაზე — საოზარ ბალანსს ქმნის ინდუსტრიულ ამერიკასა და "მაინ-სტრიტს" შორის. ჩვენ ვხედავთ კაპიტალური დანახარჯების (capex) 12-14%-იან ზრდას.

AI და მომავალი

მარია: ხალხს ეშინია, რომ AI სამუშაო ადგილებს გაანადგურებს. რა არის თქვენი გეგმა?

ბესენტი: ისტორიულად, ყოველ პროდუქტიულობის ბუმს მოჰყვება სამუშაო ადგილების ზრდა. "ჩინური შოკი" იყო მუშების პრობლემა, AI შოკი კი შესაძლოა "თეთრსაყელოიანების" (ოფისის მუშაკების) გამოწვევა იყოს. მაგრამ პრეზიდენტ ტრამპს სურს ზუსტი წარმოების სამუშაოები აშშ-ში დააბრუნოს.

რჩევა ევროპას

მარია: რა რჩევას მისცემდით ევროპას?

ბესენტი: ვურჩევდი მარიო დრაგის რეპორტის პრაქტიკულად ამოქმედებას. ევროკავშირს ბიუროკრატია უნდა შეემცირებინა, მაგრამ მან ის ლოგარითმულად გაზარდა. ტექნოლოგიური კომპანიები მეუბნებიან, რომ ჩინეთში ბიზნესის კეთება უფრო ადვილია, ვიდრე ევროკავშირში. ევროპელი ბიზნესმენი მოვიდა ჩემთან და მითხრა: „თეთრ სახლში შეხვედრის დანიშვნას 3 დღე დასჭირდა, ურსულა ფონ დერ ლაიენთან კი — 90 დღეო“. ეს მენტალიტეტი უნდა შეიცვალოს. აშშ არის ინოვაციების დედაქალაქი. მოდით, გაიზარდეთ ჩვენთან ერთად.

მარია: ბატონო მდივანო, დიდი მადლობა.

#გეოპოლიტიკა #გრენლანდია #სავაჭრო_ტარიფები #კრიტიკული_მინერალები #ეროვნული_უსაფრთხოება #ეკონომიკური_ზრდა