საქართველო: ძალით თუ მოხერხებულობით?

პაატა შეშელიძე

საქართველოს მუდმივი პრობლემა არ არის რესურსების სიმცირე . პრობლემა არის არასწორი როლის თამაში. ქვეყანა, რომელსაც არ აქვს იმპერიული მასშტაბი და ტრადიცია, ხშირად იქცევა ისე, თითქოს შეუძლია იმპერიული წესებით არსებობა — მძიმე ადმინისტრაციით, ზედმეტი კონტროლით და პოლიტიკურად მართული ეკონომიკით .

ეს სტრატეგია მცირე ქვეყნებისთვის ფუნდამენტურად წამგებიანია .

მცირე ქვეყნის ბუნებრივი უპირატესობა

საქართველოს რეალური კაპიტალი არ არის:

* ტერიტორია

* სამხედრო ძალა

* სახელმწიფო აპარატის ზომა

საქართველოს კაპიტალია:

* გეოგრაფიული მდებარეობა

* ტრანზიტი

* მომსახურება

* ადამიანური უნარები

* მოქნილობა

ეს ყველაფერი მუშაობს მხოლოდ მაშინ, როცა ეკონომიკა გახსნილია , წესები მარტივია და გადაწყვეტილებები ქვემოდან ზემოთ მიიღება — მოქალაქეების, მეწარმეების და პროფესიონალების მიერ .

სტრატეგიული შეცდომა: ცენტრალიზაციის ცდუნება

როდესაც პატარა ქვეყანა ცდილობს:

* დეტალურად დაარეგულიროს ეკონომიკა

* „მართოს“ ფასები, სექტორები, რისკები

* შეარჩიოს „სწორი“ ბიზნესი და „სწორი“ ინვესტორი

შედეგი თითქმის ყოველთვის ერთია:

* ინიციატივის გაქრობა

* ჩრდილოვანი ეკონომიკის ზრდა

* კაპიტალის გადინება

* უნდობლობა წესების მიმართ

მცირე ეკონომიკაში ასეთი შეცდომები მყისიერად აისახება — აქ არ არსებობს დროის ფუფუნება .

პრობლემა არ არის ბაზარი — პრობლემა არის პოლიტიზაცია

საქართველოში ხშირად ბაზარს ადანაშაულებენ ფასების ზრდაში, უთანასწორობაში ან კრიზისებში . მაგრამ რეალური მიზეზი სხვაა:

* არასტაბილური წესები

* მოულოდნელი რეგულაციები

* პოლიტიკური ჩარევა ეკონომიკურ პროცესებში

როდესაც ეკონომიკა ხდება პოლიტიკური ბრძოლის გაგრძელება, ის წყვეტს ღირებულების შექმნას და იწყებს რესურსების გადანაწილებას — ძალაუფლების მიხედვით .

რა ნიშნავს რაციონალური სტრატეგია საქართველოსთვის

საქართველოსთვის გონივრული გზა არ არის „დიდი მოთამაშის“ იმიტაცია . რაციონალური გზა არის:

* მარტივი და პროგნოზირებადი კანონები

* დაბალი ადმინისტრაციული ბარიერები

* ნეიტრალური ვაჭრობა

* კონკურენციის დაცვა და არა მართვა

* ადამიანების, კაპიტალის და იდეების თავისუფალი მოძრაობა

ასეთი ქვეყანა არ ებრძვის სამყაროს — ის ხდება სივრცე, სადაც ყველას სურს საქმიანობა .

მთავარი რისკი

ყველაზე დიდი საფრთხე საქართველოსთვის არ არის გარე ზეწოლა . საფრთხეა:

* ზედმეტი კონტროლი

* შიშზე აგებული პოლიტიკა

* მუდმივი „გამონაკლისები“ წესებიდან

* ეკონომიკის გამოყენება მოკლევადიანი პოლიტიკური მიზნებისთვის

ეს ნელა, მაგრამ აუცილებლად ანგრევს იმ მცირე უპირატესობებსაც, რაც ქვეყანას გააჩნია .

დასკვნა

საქართველოს არ სჭირდება ძალის დემონსტრირება . მას სჭირდება ნდობის სივრცის შექმნა .

ქვეყანა, რომელიც სწორად ირჩევს საკუთარ როლს, არ ცდილობს სხვების დამარცხებას. ის იმარჯვებს იმით, რაც სხვებს არ აქვთ — მოქნილობით, გახსნილობით და თავისუფლებით .

ეს არის არა სუსტი, არამედ გონივრული სტრატეგია მცირე ქვეყნისთვის .

#საქართველო #ეკონომიკა #თავისუფალიბაზარი #განვითარება #პაატაშეშელიძე #თავისუფლება #BusinessGeorgia #EconomicFreedom #Georgia