მხარდაჭერისთვის: GE65BG0000000498990435
2025 წლის განმავლობაში და 2026 წლის პირველ კვარტალში გლობალური გეოპოლიტიკური ლანდშაფტი განისაზღვრა იმ სტრუქტურული საფუძვლების სისტემური დემონტაჟით, რომლებიც ისტორიულად ასაზრდოებდნენ რუსეთის ფედერაციასთან ალიანსში მყოფ რეჟიმებს. ეს ფენომენი, რომელიც შეიძლება დახასიათდეს როგორც „საცეცების მოკვეთა", მოიცავს მოსკოვის თანამგზავრი ქვეყნებისა და „წინააღმდეგობის ღერძის“ ეკონომიკური, სამხედრო და პოლიტიკური საყრდენების სტრატეგიულ გამოცლას.
ამ საფუძვლების ეროზია არ არის ერთჯერადი მოვლენა, არამედ მრავალგანზომილებიანი პროცესია, რომელიც მოიცავს პირდაპირ სამხედრო ინტერვენციებს, ორმხრივი ტარიფების დაწესებას და ენერგოდამოკიდებულების იარაღად გამოყენებას.
„საფუძვლების ეროზიის“ სტრუქტურული ანალიზი
თანამედროვე გეოპოლიტიკური რისკების კონტექსტში, რეჟიმის „საფუძველი“ გულისხმობს შიდა უსაფრთხოების კონტროლის, გარე უსაფრთხოების გარანტიებისა (ძირითადად რუსეთისგან ან მისი პროქსიებისგან) და ენერგეტიკული თუ ნედლეულის ექსპორტით მიღებული ეკონომიკური გადახდისუნარიანობის ტრიადას.
ვენესუელა
პრორუსული საფუძვლის ყველაზე დრამატული რღვევა მოხდა 2026 წლის 3 იანვარს, ოპერაცია „აბსოლუტური გადაწყვეტილების“ (Absolute Resolve) განხორციელებით.
ოპერაციის ტაქტიკური წარმატება განპირობებული იყო „დისკომბობულატორის“ (discombobulator) ტექნოლოგიის გამოყენებით – საიდუმლო ელექტრონული ომის იარაღით, რომელმაც, გავრცელებული ინფორმაციით, რუსული და ჩინური წარმოების თავდაცვის სისტემები უმოქმედო გახადა.
სირია და ლიბანი
ბაშარ ალ-ასადის რეჟიმის დამხობა ტექნიკურად 2024 წლის დეკემბერში მოხდა, თუმცა სირიაში რუსული საფუძვლების სისტემური გამოცლა გაგრძელდა 2025 და 2026 წლებშიც.
2026 წლის დასაწყისისთვის აჰმედ ალ-შარაას ხელმძღვანელობით გარდამავალმა მთავრობამ დიდწილად მოახდინა ქვეყანაზდე კონტროლის კონსოლიდაცია.
ირანი
ირანის რეჟიმი, რომელიც რუსეთის ყველაზე კრიტიკული სამხედრო პარტნიორი იყო, 2026 წლის 28 თებერვალს ფუნდამენტური კოლაფსის წინაშე დადგა. აშშ-ისა და ისრაელის გაერთიანებულმა საჰაერო ოპერაციამ არსებითად წერტილი დაუსვა რეჟიმის არსებობას მისი უმაღლესი სასულიერო და საჯარო ხელმძღვანელობის სრული განადგურებით.
ტრანზაქციული გამბიტის მარცხი
2025 წლის განმავლობაში აშშ-ის ადმინისტრაცია „მაქსიმალური ზეწოლის“ პარალელურად დიპლომატიურ არხებსაც იყენებდა, თუმცა ირანის უარი ბირთვული პროგრამის სრულ დემონტაჟზე და ქვეყნის შიგნით მიმდინარე მასობრივი პროტესტები (სადაც მსხვერპლმა 43,000 ადამიანს გადააჭარბა) კონფლიქტს გარდაუვალს ხდიდა.
28 თებერვლის დარტყმები და რეჟიმის კოლაფსი
2026 წლის 28 თებერვალს აშშ-მა და ისრაელმა განახორციელეს მასშტაბური თავდასხმა, რომელიც მიზნად ისახავდა ირანის პოლიტიკური და სამხედრო ელიტის ლიკვიდაციას. საჰაერო დარტყმების შედეგად განადგურდა რეჟიმის თითქმის მთელი სახელისუფლებო ვერტიკალი – ხომეინის მემკვიდრე იდეოლოგიური და პოლიტიკური ხელმძღვანელობა.
ექსპერტების შეფასებით, ისლამური რესპუბლიკის, როგორც ერთიანი სახელმწიფოებრივი სუბიექტის, კოლაფსი ახლა გარდაუვალია, რადგან რეჟიმის მთავარი საყრდენი – ცენტრალიზებული ხელმძღვანელობა და IRGC-ის საკომანდო სტრუქტურა – ფიზიკურად აღარ არსებობს.
კუბა და ნიკარაგუა
ირანისა და ვენესუელის კოლაფსმა სასიკვდილო დარტყმა მიაყენა კუბისა და ნიკარაგუის რეჟიმებს, რომლებიც სრულად იყვნენ დამოკიდებულნი ამ ორ მოკავშირეზე.
2026 წლის კუბის კრიზისი
კუბაში ენერგეტიკულმა მარყუჟმა პიკს მიაღწია 2026 წლის თებერვალში.
ნიკარაგუა: იძულებითი კაპიტულაცია
ნიკარაგუის დიქტატურამ, დანიელ ორტეგას მეთაურობით, დაინახა რა მისი მთავარი პოლიტიკური და ფინანსური დონორების (ვენესუელა და ირანი) სწრაფი აღსასრული, დაიწყო პანიკური დათმობების პოლიტიკა. 2026 წლის თებერვლისთვის ნიკარაგუამ არა მხოლოდ ჩაკეტა საზღვრები კუბელი მიგრანტებისთვის, არამედ დაიწყო აშშ-სთან თანამშრომლობა ნარკოტრაფიკის წინააღმდეგ ბრძოლაში, რაც რეჟიმის იდეოლოგიური საფუძვლების სრულ ეროზიას ნიშნავს.
ბელარუსი
ალექსანდრე ლუკაშენკოს რეჟიმი ბელარუსში წარმოადგენს პრორუსული სახელმწიფოს ყველაზე წარმატებულ მცდელობას, შეინარჩუნოს საფუძველი ტრამპის მეორე ადმინისტრაციის „ტრანზაქციული დიპლომატიის ლოგიკაზე“ გადაწყობით.
2025 წლის ბოლოს მიღწეულ იქნა მნიშვნელოვანი შეთანხმება: ბელარუსმა გაათავისუფლა 123 პოლიტპატიმარი აშშ-ის მიერ ბელარუსის კალიუმის (Potash) ექსპორტზე სანქციების მოხსნის სანაცვლოდ.
სამხრეთ კავკასია
რუსეთის ფედერაციის ტრადიციულ „სფეროში“ ეროზიის პროცესი შეუქცევადია, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც მოსკოვმა ვერ შეძლო თავისი უახლოესი მოკავშირეების (სირია, ირანი) დაცვა ამერიკული კინეტიკური დარტყმებისგან.
სომხეთის სტრატეგიული ნაბიჯი
2026 წლისთვის სომხეთი თითქმის სრულად გამოვიდა რუსული პოლიტიკური ორბიტიდან. აზერბაიჯანთან სამშვიდობო ხელშეკრულების გაფორმება ამერიკული შუამავლობითა და ირანის საზღვართან ე.წ. „ტრამპის კორიდორის“ (სატრანსპორტო კომუნიკაციის) შექმნა, რომელიც აზერბაიჯანის ძირითად ნაწილსა და ნახიჩევანს აკავშირებს, ამ პროცესის მთავარი ნიშნეულებია.
ამ გარდამტეხ ცვლილებას ზურგს უმაგრებს რუსი მესაზღვრეების გაყვანა სტრატეგიული ობიექტებიდან, სსკოს (CSTO) წევრობის დე-ფაქტო შეწყვეტა და სამხედრო თანამშრომლობის გაღრმავება საფრანგეთთან და ინდოეთთან. ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის (EUMA) მუდმივი განლაგება საზღვარზე, რომის სტატუტის რატიფიცირება და დასავლურ სახელმწიფოებთან (კანადა, ბელგია, ესტონეთი) თუ სამხრეთ კორეასთან დიპლომატიური კავშირების გაფართოება ადასტურებს, რომ ერევანმა რუსული უსაფრთხოების ქოლგა დასავლური პარტნიორობით ჩაანაცვლა. ქვეყანამ მოახდინა საკუთარი საგარეო ვექტორის სრული რეორიენტაცია, რაც ევროკავშირში ინტეგრაციისკენ გადადგმული პრაქტიკული ნაბიჯებითა და ეკონომიკური დივერსიფიკაციით გამოიხატება.
საქართველო: პრორუსული კონსოლიდაცია საერთაშორისო იზოლაციაში
საქართველოში „ქართული ოცნების“ რეჟიმი რჩება ერთადერთ „ავტორიტარულ აუტსაიდერად“, რომელიც ცდილობს პრორუსული საფუძვლის შენარჩუნებას მაშინ, როდესაც გლობალური პრორუსული ღერძი ინგრევა. მიუხედავად იმისა, რომ თბილისმა ტრამპს „ღრმა სახელმწიფოსთან“ (Deep State) ბრძოლაში მხარდაჭერა გამოუცხადა, ვაშინგტონმა 2026 წლის თებერვალში დაიწყო გამოძიება საქართველოში რუსული და ჩინური სადაზვერვო საქმიანობის შესახებ. ეს მიანიშნებს, რომ საქართველო განიხილება როგორც მორიგი სამიზნე „საცეცების მოკვეთის“ პროცესში.
ვითარებას კიდევ უფრო ამძაფრებს თბილისის აშკარა მეგობრობა ირანის რეჟიმთან. ისლამური რევოლუციის მორიგი წლისთავის აღნიშვნისას, ამ პარტნიორობამ კულმინაციას მიაღწია: მთაწმინდის ანძა ირანის დროშის ფერებში ააკიაფეს, რითაც თბილისმა ღიად დააფიქსირა თავისი ადგილი ანტიდასავლურ ბანაკში. ეს ჟესტი, ანაკლიის პორტში ჩინური ინტერესების შემოყვანასთან ერთად, ამერიკის ადმინისტრაციისთვის საბოლოო დასტური აღმოჩნდა, რომ საქართველო რეგიონულ იზოლაციაში გადავიდა.
საკუთარი იზოლაციის გადასაფარად, თბილისი არ წყვეტს აგრესიულ ბრალდებებს ვაშინგტონისა და დასავლეთ ევროპის დედაქალაქების მიმართ. მმართველი გუნდის რიტორიკა დაეფუძნა „გლობალური ომის პარტიისა“ და „დიფ სტეითის“ შეთქმულების თეორიებს. ხელისუფლება დასავლეთს ადანაშაულებს საქართველოს დესტაბილიზაციის მცდელობაში, აგენტების ხელით არეულობის მოწყობასა და ქვეყნის ეკონომიკის განადგურების საიდუმლო გეგმებში.
ეს ანტიდასავლური ისტერია მიზნად ისახავს საზოგადოების დარწმუნებას, თითქოს ევროპული და ამერიკული ინსტიტუტები ქვეყანას ომში ჩათრევას უპირებენ. მაშინ როცა მეზობელი სომხეთი დასავლური ინტეგრაციის ახალ ტალღაზეა, თბილისი იმ „ავტორიტარულ ღერძს“ ჩაეჭიდა, რომელსაც ცივილიზებული სამყარო ზურგს აქცევს, და თავის გადასარჩენად პარტნიორებს მტრებად აცხადებს.
დასკვნა: პრორუსული საფუძვლების ეროზიის შეჯამება
2026 წლის 1 მარტის მდგომარეობით, ირანის ისლამური რესპუბლიკის, როგორც რეჟიმის, საფუძველი ფიზიკურად განადგურებულია. ვენესუელასთან და სირიასთან ერთად, ეს არის მესამე უდიდესი გეოპოლიტიკური დანაკარგი რუსეთისთვის.
