„2026 წლის ლინდსი ო. გრემის მიერ რუსეთისა და ირანის დასანქცირების აქტი“ (Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026) -

პაატა შეშელიძე

მოცემული დოკუმენტი წარმოადგენს ამერიკის შეერთებული შტატების კონგრესის კანონს – „2026 წლის ლინდსი ო. გრემის მიერ რუსეთისა და ირანის დასანქცირების აქტი“ (Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026). https://www.congress.gov/bill/119th-congress/house-bill/5334/text

დოკუმენტის პირველი ნაწილი (Division A) მთლიანად ეხება რუსეთის ფედერაციის წინააღმდეგ სანქციების დაწესებასა და სხვადასხვა შემზღუდველი ზომის მიღებას. ქვემოთ მოცემულია რუსეთთან დაკავშირებული ძირითადი დებულებებისა და მუხლების ზუსტი თარგმანი:

განყოფილება A — 2026 წლის ლინდსი ო. გრემის რუსეთისა და ირანის დასანქცირების აქტი

თავი I — რუსეთის ფედერაციის მიმართ სანქციები

• მუხლი 101. ტერმინთა განმარტებები — განმარტავს ისეთ ცნებებს, როგორიცაა „საკმარისი საზღვაო დაზღვევა“, „რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალები“ (მათ შორის საჰაერო-კოსმოსური ძალები, სახმელეთო ძალები, სამხედრო-საზღვაო ფლოტი, ფედერალური უსაფრთხოების სამსახური (FSB), საგარეო დაზვერვის სამსახური (SVR) და სხვ.), „უკრაინის კრიტიკული ინფრასტრუქტურა“, „რუსი პირი“ და „სამხედრო შეჭრა“.
  
  
• მუხლი 102. სანქციების დაწესება რუსეთის ფედერაციის მთავრობასთან აფილირებულ ან მისი მხარდამჭერ გარკვეულ პირებზე — პრეზიდენტი ვალდებულია კანონის მიღებიდან 30 დღის განმავლობაში (და შემდგომ ყოველ 180 დღეში ერთხელ) შეამოწმოს და სანქციები დაუწესოს რუსეთის მთავრობის მაღალჩინოსნებს (პრეზიდენტი, პრემიერ-მინისტრი, მინისტრები, სამხედრო მეთაურები და სხვ.), ასევე იმ უცხოელ პირებს, რომლებიც ეხმარებიან რუსეთის სამხედრო-სამრეწველო ბაზას, მონაწილეობენ უკრაინის წინააღმდეგ აგრესიაში, ან არიან რუსული ენერგეტიკული პროექტების (მაგ. Yamal LNG, Arctic LNG 1, 2, 3) ხელმძღვანელები თუ ოლიგარქები, რომლებმაც არ დაგმეს ომი. სანქციები გულისხმობს ქონების დაბლოკვას და ვიზების/შესვლის აკრძალვას.
  
  
• მუხლი 103. სანქციები რუსეთის ფედერაციის მთავრობასთან აფილირებული ფინანსური ინსტიტუტების მიმართ — სანქციები უწესდება რუსეთის ცენტრალურ ბანკს, ისეთ მსხვილ ბანკებს, როგორიცაა Sberbank, VTB Bank, Gazprombank, ასევე სხვა სახელმწიფო ფინანსურ ინსტიტუტებსა და მათ ხელმძღვანელებს. იკრძალება ამერიკული პირების მიერ მათთან ტრანზაქციები.
  
  
• მუხლი 104. სანქციები რუსეთის ფედერაციის მთავრობის მფლობელობაში ან კონტროლის ქვეშ მყოფი სხვა პირების/ორგანიზაციების მიმართ — პრეზიდენტი ბლოკავს იმ ერთეულების ქონებას და ტრანზაქციებს, რომლებშიც რუსეთის მთავრობას საკონტროლო ან უმრავლესობის წილი აქვს.
  
  
• მუხლი 105. რუსეთის ფედერაციასთან დაკავშირებული ფულადი გადარიცხვების აკრძალვა — საბანკო დაწესებულებებს ეკრძალებათ ფონდების გადარიცხვების დამუშავება რუსეთის მთავრობის, მისი ორგანიზაციებისა და ოფიციალური პირების სასარგებლოდ.
  
  
• მუხლი 106. რუსული სუბიექტების აშშ-ის ფასიანი ქაღალდების ბირჟებზე განთავსებისა და ვაჭრობის აკრძალვა — ფასიანი ქაღალდების ბირჟის კომისია კრძალავს რუსული მთავრობის წარმომადგენლების ან რუსეთის კონტროლქვეშ მყოფი კომპანიების აქციებით ვაჭრობას.
  
  
• მუხლი 107. აშშ-ის მოქალაქეების მიერ რუსეთის ფედერაციაში ინვესტიციების აკრძალვა — იკრძალება ახალი ინვესტიციები რუსეთში, რუსეთში მყოფი პირებისთვის სვერვის მიწოდება და აშშ-ის მოქალაქეების მხრიდან უცხოური ტრანზაქციების მხარდაჭერა/დაფინანსება.
  
  
• მუხლი 108. რუსეთის ფედერაციაში ენერგეტიკული ექსპორტისა და ენერგეტიკულ სექტორში ინვესტიციების აკრძალვა — იკრძალება აშშ-ში წარმოებული ენერგიისა და ენერგოპროდუქტების ექსპორტი რუსეთში და ახალი ინვესტიციები რუსულ ენერგეტიკაში.
  
  
• მუხლი 109. აშშ-ის მოქალაქეების მიერ რუსეთის ფედერაციის სუვერენული ვალის შეძენის აკრძალვა — კანონის მიღებისთანავე იკრძალება რუსეთის მთავრობის სუვერენული ვალის ყიდვა ამერიკული სუბიექტების მიერ.
  
  
• მუხლი 110. საერთაშორისო ფინანსური შეტყობინებების სისტემების მიერ სანქცირებული ფინანსური ინსტიტუტებისთვის სერვისების მიწოდების აკრძალვა — სანქციები უწესდება იმ გლობალური ფინანსური მესიჯინგის სერვისებს (როგორიცაა SWIFT), რომლებიც ცნობილნი არიან სანქციების გვერდის ავლით ხელის შეწყობით.
  
  
• მუხლი 111. რუსეთიდან ურანის იმპორტის აკრძალვა და სანქციები — ძალაში შედის შეზღუდვები რუსეთიდან (მათ შორის „როსატომიდან“) ურანის იმპორტზე და სანქციები მის ხელმძღვანელობაზე.
  
  
• მუხლი 112. რუსეთის ფედერაციიდან იმპორტირებულ საქონელზე ბაჟის გაზრდა — აშშ-ში რუსეთიდან შემოტანილ ყველა საქონელზე (ნავთობი, ბუნებრივი აირი, ქვანახშირი და ა.შ.) იმპორტის ბაჟი იზრდება 500 პროცენტამდე (ad valorem).
  
  
• მუხლი 113. ბაჟი იმ ქვეყნებისთვის, რომლებიც ყიდულობენ რუსული წარმოების ნავთობსა და ბუნებრივ აირს, ან აადვილებენ სანქციების გვერდის ავლის პროცესს — იმ ქვეყნების საქონელზე, რომლებიც შედიან რუსული ნავთობის/გაზის უმ მსხვილ იმპორტიორთა ხუთეულში ან ეხმარებიან რუსეთს სანქციების გვერდის ავლაში, დაწესდება იმპორტის ბაჟი 100 პროცენტამდე.
  
  
• მუხლი 114. გამონაკლისები — სანქციები არ ვრცელდება ჰუმანიტარულ დახმარებაზე (სასურსათო პროდუქტები, მედიკამენტები), დაზვერვისა და სამართალდამცავ საქმიანობაზე, აშშ-ის კოსმოსური სააგენტოს (NASA) სავალდებულო კოსმოსურ პროექტებზე და რუსეთის ტერიტორიაზე ტრანზიტულად გამავალ არა-რუსული წარმოების ნავთობზე.
  
  
• მუხლი 115. გამონაკლისის დაშვების (Waiver) უფლება — პრეზიდენტს უფლება აქვს, ეროვნული ინტერესებიდან გამომდინარე, კონგრესისთვის შესაბამისი ანგარიშის წარდგენით გამონაკლისი დაუშვას და მოხსნას კონკრეტული სანქცია ან ბაჟი.
  
  
• მუხლი 116. სანქციების აღსრულება და ჯარიმები — განისაზღვრება კანონის დარღვევისთვის გათვალისწინებული საჯარიმო და სამართლებრივი მექანიზმები.
  
  
• მუხლი 117. სანქციების შეწყვეტა (Termination) — აღწერილია პირობები, რომელთა დაკმაყოფილების შემთხვევაშიც (მაგალითად, უკრაინის მთავრობის მიერ მიღებული სამშვიდობო შეთანხმება და საომარი მოქმედებების სრული შეწყვეტა) შესაძლებელია სანქციების ეტაპობრივი გაუქმება კონგრესის თანხმობითა და განხილვით.