მარკო რუბიოს გამოსვლა ათენში, საბერძნეთი, 2026 წლის 7 ოქტომბერს

მარკო რუბიო, სახელმწიფო მდივანი

ათენი, საბერძნეთი 2026 წლის 7 ოქტომბერი

მსოფლიოში მრავლადაა უძველესი ნანგრევები. ხშირად ეს ის ადგილებია, სადაც ისტორია თითქოს ამოწურულა — შორეული კულტურების ნაშთებია, რომლებიც უკვე დიდი ხანია, ცოცხალ მეხსიერებას მიღმა დარჩა.

მაგრამ აკროპოლისი სხვანაირია.

ათასობით წლის განმავლობაში, ცივილიზაცია, რომელმაც შექმნა ის, რაც ჩემს ზურგს უკან დგას, დასავლური სამყაროს წარმოსახვას იტაცებდა. ჩვენი სახელმწიფო მოღვაწეების, მხატვრებისა და ფილოსოფოსების თაობები მას უყურებდნენ — უყურებდნენ გაოცებითა და მოწიწებით.

დროს აქვს ტენდენცია, შეასუსტოს ჩვენი შეგრძნებები: დიდი გამარჯვებები და კატასტროფული მარცხები სახელმძღვანელოს სქოლიოსავით პატარავდება, იქცევა მორიგ ფაქტად, რომელიც ჩვენს სკოლის მოსწავლეებს ახსოვთ და შემდეგ ავიწყდებათ. მაგრამ ანტიკური ხანის ბერძნებს თითქოს მისტიკური ძალა აქვთ ჩვენს მეხსიერებაზე. ისინი ისევ და ისევ გვიხმობენ.

ქრისტეს შობამდე 480 წელს ქსერქსეს არმია ამ ქალაქში მოვიდა და მისი სალოცავები ცეცხლს მისცა. ათენელთა უმეტესობამ იმ დროისთვის უკვე დატოვა ქალაქი და გემებით ახლომდებარე კუნძულს შეაფარა თავი. მაგრამ იყო მცირე ჯგუფი, რომელმაც უარი თქვა წასვლაზე. მათ აკროპოლისის კლდოვან ციხესიმაგრეში გაიმაგრეს თავი, რათა უკანასკნელი, არაჩვეულებრივი ბრძოლა გაემართათ — სპარსელ დამპყრობლებს კლდეებიდან უზარმაზარი ქვები ესროლეს და ეპოქის უდიდესი იმპერია დღეების განმავლობაში შეაჩერეს. საბოლოოდ ისინი დაამარცხეს. სპარსელებმა ტაძრები გაძარცვეს, სალოცავები დაწვეს და აკროპოლისი მიწასთან გაასწორეს. თუმცა, როდესაც ათენელები დაბრუნდნენ, ძველი აკროპოლისის დამტვრეული ნაშთები შეკრიბეს და იმ ბორცვში დაკრძალეს, სადაც ის იდგა. ათწლეულების შემდეგ კი, პერიკლეს მეთაურობით, მათ პართენონი ააგეს.

გასული 25 საუკუნის განმავლობაში პართენონი მტკიცედ დგას. მის ჩრდილქვეშ იმპერიები აღზევდნენ და დაეცნენ. ამ ნაგებობის შემქმნელთა შთამომავლებმა — ათენისა და რომის შვილებმა — თავიანთი ცივილიზაცია დედამიწის კიდეებამდე მიიტანეს.

ამერიკული რესპუბლიკის დაარსებიდან ორნახევარი საუკუნის შემდეგ, იმ ადგილიდან ნახევარი მსოფლიოს მოშორებით, სადაც ახლა ვდგავარ — დღეს აქ ვდგავარ როგორც ამ რესპუბლიკის სახელმწიფო მდივანი და, ამასთანავე, იმ ახალ სამყაროში ჩასული ადამიანების შვილთაშვილი, რომლებიც ესპანეთიდან მოვიდნენ — ვდგავარ იმის დასადასტურებლად, რომ არსებობს ვალი, რომელსაც დროის ვერანაირი დინება და სივრცის ვერანაირი მანძილი ვერასდროს წაშლის.

ამერიკის ისტორია, ჩემი ქვეყნის ისტორია, ანტიკურობის ანაბეჭდებითაა სავსე. საბერძნეთი პირდაპირაა ამოტვიფრული ჩვენი მთავრობის არქიტექტურაში: მაღალ სვეტებში, ჩვენი დედაქალაქის გუმბათებსა და ძეგლებში. ქალაქი, სადაც ჩვენი კონსტიტუცია დაიბადა — ფილადელფია — თავადაც ბერძნული სახელია.

ადამიანები, რომლებმაც ჩემი ქვეყანა დააფუძნეს, მოხიბლულნი იყვნენ თქვენგან მემკვიდრეობით მიღებული მემკვიდრეობით. ისინი განსაკუთრებით კარგად იცნობდნენ ისტორიას, ნათლად აცნობიერებდნენ საკუთარ უნიკალურ ადგილს მასში, მაგრამ წარსულის არცერთ სხვა ეპოქას არ მიუპყრია მათი ყურადღება ან წარმოსახვა ისე, როგორც ანტიკურობას. მრავალი ადამიანი უკიდურესად გაოცებულია, როდესაც იგებს, რომ „ფედერალისტური წერილების“ ყველაზე ხშირად ციტირებული ავტორი არ ყოფილა განმანათლებლობის ფილოსოფოსი ან პოლიტიკური თეორეტიკოსი. არა, „ფედერალისტური წერილების“ ყველაზე ხშირად ციტირებული ავტორი იყო პლუტარქე — საბერძნეთისა და რომის დიდებული ადამიანების ბერძენი ბიოგრაფი.

ბევრი რამ დაწერილა და თქმულა ძველი საბერძნეთის გავლენაზე ამერიკელი დამფუძნებლების იდეებზე — და ამასთანავე, ყველა იმ დასავლელ ფილოსოფოსსა და სახელმწიფო მოღვაწეზე, ვინც მათ წინ უსწრებდა. ჩვენთვის ძირითადი ისტორია კარგად ნაცნობია. ათენმა მოგვცა დემოკრატია. პლატონმა და არისტოტელემ მოგვცა დასავლური ფილოსოფია. კანონის, სათნოების, მოქალაქეობისა და რესპუბლიკური მმართველობის ჩვენი იდეები ბერძნულ ქალაქ-სახელმწიფოებში ჩამოყალიბდა. ჩვენი პოლიტიკური ლექსიკონის დიდი ნაწილიც კი — ისეთი სიტყვები, როგორიცაა დემოკრატია, ტირანია, თავად სიტყვა „პოლიტიკა“ — აქედან იღებს სათავეს.

ყოველივე ეს მართალია. მაგრამ ის, რისი მადლობელიც ვართ ამ ადგილის — როგორც ამერიკელები და როგორც დასავლეთელები — რეალურად გაცილებით უფრო ღრმაა. ეს ინსტიტუტები და იდეები ძველი ბერძნების უფრო ფუნდამენტური თვისებების გარეგნული გამოხატულება იყო — თვისებებისა, რომლებიც არ დაიყვანება არცერთ კონკრეტულ პოლიტიკურ სისტემასა თუ თეორიაზე.

აქ, ათენში, ჩვენ აღმოვაჩინეთ დასავლეთის განმსაზღვრელი ყველა არსებითი ნიშნის პირველი სრული გამოვლინება: მწვავე ინდივიდუალიზმი და დაუცხრომელი ამბიცია; הנועזული ძიება და გამოგონება; აღმოჩენის, თავგადასავლის, რისკისა და დიდების წყურვილი. შეუდრეკელი ცნობისმოყვარეობა სამყაროსა და იმ პრინციპების მიმართ, რომლითაც ის ფუნქციონირებს; ჟინი, შეიცნო ბუნების საიდუმლოებები და ჩასწვდე კოსმოსის საიდუმლოებებს. შეუწყნარებლობა შეუძლებლობის ცნების მიმართ, რომელიც არ ეგუება არანაირ საზღვრებსა და ლიმიტებს და ცდილობს, შეიჭრას უცნობის სიღრმეებში.

ეს არ იყო მხოლოდ კონკრეტული ფილოსოფიური სკოლის ფორმულები ან პოსტულატები. ეს იყო ხალხის ხასიათი — გამოხატული მათ ტრადიციებში, ისტორიებში, წარმოსახვაში; იმ თვისებებში, რომლებსაც ისინი თავიანთი მოქალაქეებისგან ითხოვდნენ; იმაში, რისთვისაც ისინი ცხოვრობდნენ, იბრძოდნენ და იღუპებოდნენ.

მათი ამოცნობა ნიშნავს საკუთარი თავის ამოცნობას.

სწორედ ამ ადგილას აყვავდა დასავლური სურვილი, გამოგვენათებინა ყველაფერი ის, რასაც უმეცრება, სიბნელე და მანძილი მალავდა ადამიანის გონებისგან. ბერძნებმა უბრალოდ ისტორია კი არ შექმნეს, ბერძნებმა თავად ისტორია მოგვცეს! ბევრი რამ, რაც ვიცით უძველესი ცივილიზაციების შესახებ, თითქმის მთლიანად ბერძენი მკვლევრებისა და ისტორიკოსების ჩანაწერებიდან მოდის — მკვლევრებისა და ისტორიკოსებისა, რომლებმაც მხოლოდ საკუთარი ხალხის წარსული არ აღწერეს, არამედ გასცდნენ საზღვრებს, რათა დაკვირვებოდნენ და ჩაეწერათ უცხო ხალხებისა და კულტურების საგები მთელ მსოფლიოში.

სანამ სხვები შიგნით იყვნენ მიმართულნი, ბერძნები პირველნი იყვნენ, ვინც მზერა გარეთ მიაპყრო, რათა აჰყოლოდნენ ყველაფერი უცხოსა და ახლის ხილვის მღელვარებასა და დიდებას. სწორედ ამ თვისებამ უბიძგა დასავლეთს, შექმნა და აეშენებინა ისეთი რამ, რასაც სხვები ვერ ახერხებდნენ, რითაც გამოირჩეოდა მრავალი სხვა კულტურისა და ცივილიზაციისგან, სადაც სტაბილურობა და არსებობის შენარჩუნება ცხოვრების უმაღლესი მიზანი იყო.

მაგრამ ბერძნებისგან მხოლოდ უცნობის ძიების ამბიციას არ ვმემკვიდრეობთ; ჩვენ ვმემკვიდრეობთ რწმენას, რომ უცნობის ცოდნა შესაძლებელია. იმის რწმენას, რომ სამყაროს დათვლა, გაზომვა, რუკაზე დატანა და გაგება შეიძლება — და რომ კოსმოსს რაციონალური წესრიგი მართავს, რომელიც გარკვეულ ფუნდამენტურ კანონებს ექვემდებარება, კანონებს, რომელთა დაკვირვებაც ადამიანს შეუძლია და რომლებსაც გონება წვდება.

ეს იყო დასავლური გონების საძირკველი: ჩვენი მათემატიკა, ჩვენი მეცნიერება, ჩვენი მედიცინა. ჩვენი ფილოსოფია, ეთიკა და რელიგია. ამან გზა გაუხსნა იესო ქრისტეს სახარებას, რომ ნაყოფიერ ნიადაგზე მოხვედრილიყო ევროპაში და ქრისტიანობის იმპერიად აყვავებულიყო. ეს იყო ქრისტიანული თეოლოგიის სიმდიდრის საფუძველი — ავგუსტინესი, აკვინელისა და ბუნებრივი სამართლის მთელი ტრადიციისა.

მან დაბადა ცივილიზაცია, რომელიც გამოირჩეოდა არა მხოლოდ საერთო კულტურით, არამედ საერთო ანთროპოლოგიით — ადამიანისა და სამყაროში მისი ადგილის საერთო ხედვით. მისი შთამომავლები გაიზიარებდნენ არა მხოლოდ ბუნებრივი წესრიგის იდეას, არამედ სათნოების; ბედისა და ფატუმის; ჭეშმარიტების, სიკეთისა და სილამაზის განსხვავებულ გაგებას; კოდექსს, რომელიც კარნახობს, თუ როგორ უნდა ცხოვრობდნენ ადამიანები; ობიექტურ სტანდარტებსა და იდეალებს, რომელთაკენაც უნდა ისწრაფოდე.

ანტიკური ხანის ბერძნებისთვის სრულყოფილებისკენ სწრაფვა ადამიანის არსებობის პრინციპი იყო. მათ მთელი სამოქალაქო ცხოვრება შეჯიბრის, ამბიციისა და კონკურენციის გარშემო ააწყვეს: ფილოსოფიასა და პოეზიაში, სკულპტურასა და დრამაში, ათლეტიკასა და ხელოვნებაში, ომსა და სახელმწიფოებრივ მოღვაწეობაში. კლასიკური ბერძნული ქალაქი იყო არენა გამოჩენილი ადამიანებისთვის, რათა გამოეცადათ და დაემტკიცებინათ საკუთარი თავი, უწყვეტი ბრძოლის გზით დაეხვეწათ თავიანთი პოტენციალი — ყოფილიყვნენ საუკეთესონი, უძლიერესები, ყველაზე ულამაზესები და სრულყოფილებასთან მუდმივად მიახლოებოდნენ.

ვიცი, რომ თანამედროვე ყურისთვის ეს აღწერა, ეს ცხოვრების წესი, შესაძლოა უცნაურად ჟღერდეს; შესაძლოა სასტიკიც კი მოეჩვენოს. ჩვენი დროის მრავალი იდეოლოგიის იდეალი, გულწრფელად რომ ვთქვათ, იქცა სრულყოფილი უსაფრთხოების სამყაროდ, სადაც არ არის რისკი ან წარუმატებლობა, არც გამარჯვების დიდება და არც მარცხის სირცხვილი. ამ დღეებში ზედმეტად ხშირად ვიწყებთ მშენებლობას ქვევით. ჩვენ ისეთ სტანდარტებს ვადგენთ, რომლებიც უზრუნველყოფს, რომ არავინ წააგოს; უარესის კომფორტზე უფრო მეტად ვზრუნავთ, ვიდრე საუკეთესოს პოტენციალზე. ჩვენს შორის არსებულ ყველაზე განსაკუთრებულს საშუალო, ჩვეულებრივ და მედიდურ მძევლად ვუძღვნით.

ადამიანებმა, რომლებმაც პართენონი ააშენეს, აშენებდნენ ზევით. ისინი თვლიდნენ, რომ ცხოვრებაში უმაღლესი და ყველაზე კეთილშობილური მისწრაფება სხვების გადაფარვა და ყველაფერში საუკეთესოობისკენ სწრაფვა იყო. ძველი ბერძნული ქალაქ-სახელმწიფოები სავსე იყო ინტენსიური ვნებით, მეტოქეობით, ფრაქციებითა და კონფლიქტით. მაგრამ სწორედ ამ მუდმივი წარმატებისთვის ბრძოლიდან — სწორედ აქედან იშვა ხელოვნების, ფილოსოფიის, პოლიტიკური და ინტელექტუალური ენერგიის ის დიდებული აყვავება, რომელმაც ხმელთაშუა ზღვის ქალაქების კოლექტივი მსოფლიოს უდიდესი ცივილიზაციის აკვნად აქცია.

თუმოსი, როგორც ძველი ბერძნები მას უწოდებდნენ — ვნების ცეცხლი, ძალა, გამბედაობა, სიამაყე — დიდი ცივილიზაციის გულია. და უამისოდ? უამისოდ ერები კარგავენ ბრძოლის ნებას, სწრაფვის ნებას, გადარჩენის ნებას.

დღეს დასავლეთის ძალიან დიდმა ნაწილმა დაავიწყდა ეს თვისება. დროთა განმავლობაში, ჩვენ დასავლეთში, შეგვცხვა იმის, რამაც განსაკუთრებულად გვაქცია. შეგვცხვა იმის, რომ ჩვენი მიღწევები დანარჩენი მსოფლიოსგან გამოგვარჩევდა. ჩვენი კეთილდღეობა რაღაცნაირად დანაშაულის გრძნობად იქცა. ჩვენ აღარ გვჯეროდა, რომ ჩვენი სიდიადე დავიმსახურეთ და მოვიპოვეთ.

სიტყვა „ნაციონალიზმი“ ბინძურ სიტყვად იქცა. და ამიტომაც, ჩვენ დავანგრიეთ ჩვენი ძეგლები; ჩვენ დავგმეთ საკუთარი ისტორია. და ძალიან ბევრ ადგილას ჩვენს შვილებს ვასწავლიდით, რომ შერცხვენოდათ იმ ქვეყნების, რომელთა მემკვიდრეებიც იყვნენ. ამ პროცესში ჩვენ გავაღეთ ჩვენი საზღვრები, გავიტანეთ საზღვარგარეთ ჩვენი მრეწველობა და მივუძღვენით ჩვენი არმიები გახრწნისა და დაცემისკენ.

და ყოველ მომდევნო წელთან ერთად, როგორც ჩანს, უფრო მეტი სუვერენიტეტი გავიტანეთ საზღვარგარეთ, გადავცემდით რა ჩვენს გადაწყვეტილებებს გლობალურ ბიუროკრატიებს, რომლებიც ჩვენი კონტროლის წვდომას მიღმა იყვნენ.

მაგრამ სხვები ზედმეტად გახარებულნი იყვნენ იმ ვაკუუმის შევსებით, რომელიც ჩვენ დავტოვეთ — ჩვენი სისუსტით დატოვებული ვაკუუმით. და რადგან დასავლეთის თავდაჯერებულობა მერყეობდა, მისი მოწინააღმდეგეები და მეტოქეები მხოლოდ უფრო თავდაჯერებულნი ხდებოდნენ, აგებდნენ რა საკუთარ სიმდიდრესა და ძალას ჩვენს ნაცვლად.

და აი, დღეს ჩვენ გზაგასართავზე აღმოვჩნდით. რადგან მომდევნო ათწლეული და ჩვენ მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები მომდევნო საუკუნის ისტორიას დაწერს. გზა, რომელსაც ავირჩევთ, განსაზღვრავს, შეინარჩუნებს თუ არა დასავლეთი თავის ადგილს მსოფლიოს სათავეში, თუ განწირავს საკუთარ თავს ატროფიის, დამონებისა და დაცემის მომავლისთვის. ჩვენ ან ახლა ვიმოქმედებთ, ან საერთოდ დავკარგავთ მოქმედების არჩევანს.

პრეზიდენტ ტრამპის ხელმძღვანელობით, შეერთებულმა შტატებმა თავისი არჩევანი გააკეთა. ჩვენ ვირჩევთ ეროვნული ძალაუფლების შეუნიღბავ ძიებას: ჩვენი კრიტიკული მიწოდების ჯაჭვების კონტროლის დაბრუნებას, ჩვენი ეკონომიკის რეინდუსტრიალიზაციას, ჩვენი თავდაცვის აღდგენას, ბრძოლას მომავლის ტექნოლოგიებისა და ინდუსტრიების დომინირებისთვის.

ჩვენ ვირჩევთ ახალ საზღვრებამდე მიღწევას: მოწინავე წარმოებასა და სუპერინტელექტში; დრონებში, იარაღსა და ომში; ჩიპებში, მინერალებში, კიბერსივრცეში და ადამიანური შესაძლებლობების ყველა სხვა სფეროში. რათა გავათავისუფლოთ ჩვენი ენერგია, აღვადგინოთ ჩვენი ფაბრიკები, დავუბრუნოთ ჩვენი ასტრონავტები მთვარეს და კოსმოსში კვლევის ახალი ეპოქა დავიწყოთ.

ახლა, თავიანთი ამაღლებული იდეალების მიუხედავად, ანტიკური ხანის ბერძნები ნაივურები არ იყვნენ. მათ ესმოდათ, რომ ერებს აქვთ ინტერესები. მათ ესმოდათ, რომ სახელმწიფოებრივი მოღვაწეობა მოითხოვს გონივრულობასა და დიპლომატიას, მაგრამ მათ ასევე ესმოდათ, რომ ის მოითხოვს ძალის გამოყენების უნარსაც, როდესაც გონივრულობა და დიპლომატია მარცხდება. მათ ესმოდათ, რომ ძალაუფლება მოითხოვს არა მხოლოდ თავის დაცვის საშუალებების ქონას, არამედ იმის სანდოობასაც, რომ მზად ხარ მისი გამოყენებისთვის.

ეს არის პოლიტიკისა და სახელმწიფო მოღვაწეობის კლასიკური გაგება, რომლის დაბრუნებასაც ტრამპის ადმინისტრაცია ცდილობს — დაბრუნებას არა მხოლოდ ჩვენი ქვეყნისთვის, არამედ მთელი ჩვენი ცივილიზაციისთვის.

ჩვენ გვჯერა, რომ ევროპას შეუძლია გამოფხიზლდეს თავისი ხანგრძლივი ძილიდან და კვლავ ააგიზგიგოს ცეცხლი, რომელიც აქ ათასწლეულების წინ აინთო.

უკვე არსებობს ნიშნები.

ამ კონტინენტზე ჩვენ ვართ მოწმენი იმისა, რისი იმედიც გვაქვს, რომ თაობათა ცვლილების დასაწყისია: თავდაცვის ხარჯების ზრდა, ახალი პარტნიორობებისა და პროგრამების ნიაღვარი, გაფართოებული წარმოება და პროდუქცია, რომელიც მოჰყვა გასულ წელს ჰააგაში მიღებულ ისტორიულ თავდაცვით ვალდებულებებს.

საბერძნეთი ამ ძვრის ცენტრშია. ამ ერის ხალხმა კიდევ ერთხელ დაამტკიცა, რომ ისინი ევროპისა და შეერთებული შტატების შეუცვლელი მეგობრები არიან ყველაფერში, დაწყებული ენერგეტიკიდან, მიგრაციით დამთავრებული თავდაცვით, სადაც საბერძნეთი სამაგალითო მოკავშირეა.

და ჩვენი გულწრფელი იმედია, რომ მთელი ევროპა მიჰყვება თქვენს მაგალითს.

მიუხედავად იმისა, რომ ვნებებმა, დროდადრო, შესაძლოა დაძაბა შეერთებულ შტატებსა და ევროპას შორის არსებული აფექციური კავშირები, არ უნდა დავუშვათ მათი გაწყვეტა. ერთად, ჩვენ უნდა გავაძლიეროთ ალიანსი, რომელიც ჩვენი ეპოქის საფრთხეებთან გამკლავებას შეძლებს.

და ჩვენ შეგვიძლია. რადგან ჩვენ არ გვჯერა, რომ ტრანსატლანტიკური მეგობრობა ნულოვანი ჯამის თამაში უნდა იყოს. პირიქით: ჩვენი ხედვა არის ალიანსისა, რომლის ძალა მის შემადგენელ ნაწილთა ჯამზე მეტია. ეს არის ხედვა, რომელიც ზუსტად გასულ თვიდან ვიხილეთ მოქმედებაში — შეერთებულ შტატებს, დანიასა და გრენლანდიას შორის არსებულ უპრეცედენტო ახალ შეთანხმებაში — შეთანხმებაში, რომელიც არქტიკას შეცვლის და NATO-ს ყველა წევრის უსაფრთხოებას განამტკიცებს. ამ შეთანხმების სამივე პარტნიორი გამარჯვებული გამოვიდა. მთელი ევროპა — და NATO, და შეერთებული შტატები — უფრო უსაფრთხონი, ძლიერები და დაცულები გახდნენ ამის წყალობით.

ჩვენ გვსურს ერთად გავიმარჯვოთ. ჩვენ ერთად უნდა გავიმარჯვოთ.

დღეს მოდური გახდა იმისჯერება, რომ განმანათლებლური საგარეო პოლიტიკა გლობალური საზოგადოების საკუთარ ხალხზე წინ დაყენებას ნიშნავს. და ვფიქრობ, აქაც ბევრი რამ გვაქვს სასწავლი ძველი საბერძნეთის ადამიანებისგან, რადგან მათ იცოდნენ, რომ არაფერი იყო ეგოისტური ან არასწორი შენი ერისადმი ერთგულებაში, არც არაფერი ყოფილა ეგოისტური ან არასწორი იმაში, რომ იბრძოლო მისი ინტერესების დასაცავად ყველაფერზე მაღლა.

მათ მწვავედ სჯეროდათ დიდი ადამიანის იდეალის: განსაკუთრებული ინდივიდისა, რომელიც უკვდავებას საკუთარი საქმეებით მოიპოვებს. მაგრამ მათ სჯეროდათ, რომ დიდება და სახელი მოიპოვებოდა საკუთარ თავზე უფრო დიდისთვის შრომით, მსხვერპლშეწირვითა და დიდი მიღწევებით. ანტიკური ბერძნული სამყაროს მუდმივი გმირი იყო ადამიანი, რომელიც მზად იყო გადაეხადა ნებისმიერი ფასი თავისი ერთგდომის ღირსი მიზნისთვის.

ჩვენ ამას ვხედავთ სოკრატეში, რომელმაც უარი თქვა ჭეშმარიტების ძიების მიტოვებაზე საკუთარი სიცოცხლის ფასადაც კი. ჩვენ ამას ვხედავთ სპარტელთა 300 მეომრის ლეგენდარულ სიმამაცეში — რომლებიც გარშემორტყმულნი და უიმედოდ მცირერიცხოვანნი იყვნენ სპარსეთის უზარმაზარი არმიების მიერ — და რომლებმაც უარი თქვეს გადარჩენის შანსზე, ამჯობინეს რა ბრძოლა უკანასკნელ მეომრამდე, ვიდრე მიატოვებდნენ თავიანთ პოსტს ან მოვალეობას. და ჩვენ ამას ვხედავთ აქილევსის ეპიკურ მითში, რომელსაც სთავაზობენ არჩევანს, დაბრუნდეს სახლში და იცხოვროს გრძელი და მშვიდობიანი ცხოვრებით — მაგრამ ის ამის ნაცვლად ირჩევს ტროაში დარჩენას და დაღუპვას მარადიული დიდების ძიებაში.

ესენი — ესენი არიან თვისებები, რომლებმაც დასავლური მორალური წარმოსახვა ჩამოაყალიბეს. ქრისტიანი მოწამიდან, რომელმაც უარი თქვა თავისი სარწმუნოების ღალატზე, პატრიოტამდე, რომელმაც თავისი სიცოცხლე ქვეყანას შესწირა; წმინდა ტომას მორიდან დაწყებული ალამოს ბრძოლამდე, რომელიც მთავრდება შეერთებული შტატების დამოუკიდებლობის დეკლარაციის უკვდავი საბოლოო სიტყვებით: „ჩვენ ერთმანეთს ვუფიცებთ ჩვენს სიცოცხლეს, ჩვენს ქონებას და ჩვენს წმინდა პატივს.“

სწორედ ბერძნებისგან მემკვიდრეობით მიიღო დასავლეთმა მოვალეობის გრძნობაც — შეურყეველი ერთგულება საკუთარი კოდექსის, საქმისა და ქვეყნის მიმართ. ჩვენი გმირები, დასავლეთის გმირები არიან ისინი, ვინც ირჩევენ დარჩნენ ერთგულნი თავიანთი მოვალეობისა ზუსტად მაშინ, როდესაც ამის გაკეთება ყველაზე რთული და მტკივნეულია: ადამიანი, რომელიც შებოჭილია თავისი სიტყვით, ჯარისკაცი, რომელიც არ მიატოვებს პოსტს, კაპიტანი, რომელიც თავის გემთან ერთად იძირება.

ეს სრულიად განსხვავდება იმისგან, რასაც ჩვენ ვხედავთ, თუნდაც ახლა, მაგალითად, ისეთი ფანატიკოსებისგან, როგორიცაა ირანის რადიკალი მულები, რომელთა სიკვდილის კულტი ბავშვ თვითმკვლელ ტერორისტებს ეროვნულ გმირებად აცხადებს და მოწამეობას თვითმიზნად წარმოაჩენს.

ჩვენი გმირები — ჩვენი გმირები შესაძლოა მზად იყვნენ სიკვდილისთვის თავიანთი საქმისთვის; მაგრამ ჩვენი გმირები სიკვდილს არ სცემენ თაყვანს. ზუსტად იმიტომ, რომ ჩვენ ვაფასებთ სიცოცხლეს, ვაღიარებთ გმირობას მათში, ვინც უფრო შესწირავს მას მსხვერპლად, ვიდრე უღალატებს თავის პრინციპებს. ჩვენ მივიჩნევთ დასავლეთის ამგვარ კონცეფციებს — გმირობას, პატივს, მოვალეობას — თავისთავად ცხადებად. ჩვენ ვვარაუდობთ, რომ ესენი რაღაცნაირად უნივერსალურია ყველა ადამიანისთვის ყველა დროში და ყველა ადგილას. ისინი ასე არ არიან. ისინი წარმოადგენენ გამორჩეული ხასიათის პროდუქტს, გამორჩეული ხასიათისა, რომელიც აქ წარმოიშვა და ჩამოაყალიბა იმ ცივილიზაციის მთელი ისტორია, რომელიც მას მოჰყვა. ცივილიზაცია, რომელიც დღეს უნდა დავიცვათ იმავე ვნებით, როგორც ჩვენი წინაპრები აკეთებდნენ.

ადამიანებს, რომლებმაც პართენონი ააშენეს, ევროპული ქრისტიანობის არქიტექტორები მოჰყვნენ, რომლებმაც მილანის, კელნის და ფლორენციის ტაძრები აღმართეს. ადამიანის ფორმის სრულყოფისკენ სწრაფვამ, რომლითაც ძველი ბერძენი მოქანდაკეები მოძრაობდნენ, ახალი გამოხატულება მიქელანჯელოში ჰპოვა. ბერძენი ფილოსოფოსების ძიება სამყაროს სტრუქტურის შესახებ კოპერნიკმა მიიღო მემკვიდრეობით, შემდეგ გალილეომ, შემდეგ კეპლერმა და ნიუტონმა.

ახალი ცოდნის წყურვილმა შვა მაგელანის პირველი ექსპედიცია მთელ მსოფლიოში, კოლუმბის მიერ ამერიკის აღმოჩენა და საბოლოოდ „აპოლო 11“-ის მოგზაურობა მთვარეზე. და იმ თვისებებმა, რომლებმაც ალექსანდრე მიიყვანა მთელი ცნობილი სამყაროს დაპყრობამდე, კვლავ იჩინა თავი კეისარში, შემდეგ კარლოს დიდში, კორტესში.

და ამერიკაში ეს ტრადიცია ხელახლა აღმოჩნდა. ღია და ველური მიწა დასავლური წარმოსახვისა და ამბიციის დიდი აღორძინების ადგილად იქცა. ახალი ჰორიზონტების ბერძნული მისწრაფება ამერიკული ფრონტირის სულისკვეთებად იქცა. ათენისა და რომის ცივილიზაციამ ჩვილი ზღვისპირა რესპუბლიკა კონტინენტურ იმპერიად აქცია.

ყოველი თაობის უდიდეს ამერიკელები ატარებენ თავიანთი წინაპრების უტყუარ ნაკვთებს — დაბადებულს ათენში, ჩამოყალიბებულს რომში, მონათლულს ქრისტიანობაში, გამოწვრთნილს შუა საუკუნეების ევროპის ქურაში, დაჯილდოებულსითავისუფლების ინგლისური გენიით და შემდეგ გადმოტანილ ატლანტიკის მიღმა, რათა ახალი სამყაროს ნაპირებზე ხელახლა დაბადებულიყვნენ.

ერთად, ახლა ჩვენ უნდა ხელახლა აღმოვაჩინოთ ეს სულისკვეთება. ჩვენ ვიმყოფებით გარდამტეხ მომენტში — გარდამტეხ მომენტში არა მხოლოდ ჩემი ქვეყნის ისტორიაში, არამედ მთელი ჩვენი ცივილიზაციის გარდამტეხ მომენტში.

საფრთხეები, რომელთა წინაშეც დღეს ვდგავართ, ისეთივე რეალურია, როგორიც ისინი ანტიკურობის დრამატულ სცენაზე იყვნენ.

ეროვნული ინტერესები არ გამქრალა საერთაშორისო ინსტიტუტების წინაშე. ომი არ გამქრალა უბრალოდ იმიტომ, რომ ჩვენ მშვიდობა ვარჩიეთ. სხვა სახელმწიფოებმა განაგრძეს შეიარაღება, გავლენის ძიება, ტერიტორიისთვის, ტექნოლოგიებისთვის, რესურსებისთვის, ბაზრებისთვის, ენერგიისა და ძალაუფლებისთვის კონკურენცია.

და ახლა, კვლავ არის ომი. კვლავ არის ახალი კონკურენცია დიდ ძალებს შორის. კვლავ არის დაუცველობა, აგრესია, ტერორიზმი, ახალი საფრთხეებისა და თავდასხმების მთელი სამყარო.

და ამიტომ, ჩვენ უნდა აღვადგინოთ ჩვენი ინსტიტუტები და ალიანსები, რათა ერთად ვუპასუხოთ ამ საფრთხეებს — გვესმოდეს რა, რომ ამ ყველაფრის მიზანი არ არის იმ ერების სუვერენიტეტის გაუქმება, რომლებიც მათ ქმნიან; არამედ მათი დაცვაა. და რომ ერებს არ სჭირდებათ საკუთარი განსხვავებული იდენტობების მიტოვება იმისათვის, რომ აღიარონ თავიანთი საერთო ინტერესები.

ჩვენ ავაშენეთ ამის მოდელი ჩვენს პარტნიორებთან ერთად აქ, საბერძნეთში. ჩვენს თავდაცვით პარტნიორობაში, ენერგეტიკასა და ტექნოლოგიებში, ჩვენს საერთო ამბიციაში, დავიცვათ ევროპის საზღვრები მასობრივი მიგრაციის საფრთხეებისგან.

ჩემი ქვეყნის ყველაზე ადრეული წლებიდან იღებს სათავეს ჩვენი მეგობრობა. როდესაც საბერძნეთი 1821 წელს აღდგა ოსმალეთის მმართველობის საუკუნეების შემდეგ თავის დამოუკიდებლობის აღსადგენად, ამერიკელებმა ამ ბრძოლაში რაღაც ნაცნობი ამოიცნეს. სამი წლის შემდეგ, დიდმა ამერიკელმა სახელმწიფო მოღვაწემ დენიელ ვებსტერმა ცნობილი სიტყვით მიმართა კონგრესს და დაეხმარა ახალგაზრდა ამერიკული რესპუბლიკის წარმომადგენლებს ბერძნული რევოლუციის საქმის წინ წამოწევაში.

...და მან დაიწყო იმით, რომ მოგვიწოდა:

„სამყაროში არ არსებობს არც ერთი ხალხი, რომელიც ყველაზე ცოცხალი ინტერესითა და თანაგრძნობით არ ადევნებდეს თვალყურს საბერძნეთის ბრძოლას თავისუფლებისა და აღორძინებისთვის“.

ორი საუკუნის შემდეგ, ეს სიტყვები დღესაც ისეთივე ჭეშმარიტია, როგორიც მაშინ იყო.

დღეს, ამ წმინდა მიწაზე, წარსულის ჩრდილებსა და მომავლის ნათელს შორის, მოდით, გავბედოთ და ვიყოთ ისეთები, როგორიც იყვნენ ისინი.

მოდით, დავუბრუნდეთ იმ თავდაჯერებულობას, იმ კეთილშობილურ ამბიციას, იმ ურყევ მოვალეობის გრძნობას, რომელმაც ჩვენი ცივილიზაცია აქამდე მოიყვანა.

მოდით, ერთად ავაშენოთ — ზევით, და არა ქვევით.

და მოდით, არასდროს დავივიწყოთ, ვინ ვართ ჩვენ, საიდან მოვდივართ და რისთვის ვართ შექმნილნი.

დიდი 

მადლობა.

იხ. აქ:

https://www.state.gov/releases/office-of-the-spokesman/2026/10/secretary-of-state-marco-rubio-remarks/?fbclid=IwdGRjcAU0CjxjbGNrBTQEoGV4dG4DYWVtAjExAHBkb2YFc3J0YwZhcHBfaWQMMzUwNjg1NTMxNzI4AAEeq17adI5ZuyTjphCmTt18O8kK-4H9a_8h1aG2MOQF0YQ4gX5m0bZTnQkL1vg_aem_w0yg7kqLT37RhjVVxZtF9g