პაატა შეშელიძე
საქართველოში სოციალური დახმარების სისტემა რთული და მრავალშრიანი კრიზისის წინაშე დგას. სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2025 წლის ნოემბრის მონაცემები
1. სტატისტიკური სურათი: დამოკიდებულების რეალური მასშტაბი 
სოციალური დახმარების მიმღებთა საერთო რაოდენობა 459,067-ს შეადგენს. ეს რიცხვი უკვე მოიცავს იმ პირებს, რომლებიც დასაქმების პროგრამაში მონაწილეობენ.
ეს მასშტაბი ნიშნავს, რომ საქართველოს მოსახლეობის დაახლოებით 12.4% (459,067 პირი)
უშუალოდ არის დამოკიდებული სახელმწიფო საარსებო შემწეობაზე. ეს მაჩვენებელი მიუთითებს სახელმწიფო ხარჯებისა და სოციალური ფონის მძიმე ტვირთზე.
სოციალური დახმარების სისტემის ძირითადი კატეგორიები (2025 წლის ნოემბერი):
სულ საარსებო შემწეობის მიმღები (ოჯახები/პირები): 128,493 ოჯახი, რაც 459,067 პიროვნებას შეადგენს. ეს არის საერთო რაოდენობა, რომელიც ფულად დახმარებას იღებს.
დასაქმების პროგრამის ბენეფიციარები: 55,360 ოჯახი, რაც 247,485 პიროვნებას შეადგენს. ეს ჯგუფი შედის ზემოთ აღნიშნულ 459,067-ში, მაგრამ გამოყოფილია, რადგან მათ 4 წლის განმავლობაში სტატუსის შენარჩუნების გარანტია ჰქონდათ.
სულ სისტემაში რეგისტრირებული ოჯახების რაოდენობა შეადგენს 183,853-ს. ამ ჯგუფში, დაახლოებით 140,501 ბავშვი
უკიდურესი სიღარიბის ზღვარს მიღმაა ან მაღალ შემწეობას იღებს, რაც ყველაზე მოწყვლად ჯგუფზე მიუთითებს.
2. რეგიონული ჭრილი: სიღარიბის გეოგრაფია 
სოციალური გაჭირვების მასშტაბები არათანაბარია და მაღალი კონცენტრაცია რამდენიმე რეგიონში ფიქსირდება:
თბილისი (113,258 პირი): დედაქალაქში სიღარიბის ყველაზე მაღალი კონცენტრაცია მოდის გლდანი-ნაძალადევის (42,146 პირი) და ისანი-სამგორის (41,060 პირი) რაიონებზე, რაც ქალაქის პერიფერიებში მცხოვრებთა მძიმე სოციალურ ფონზე მიუთითებს.
ქვემო ქართლი (88,363 პირი): რეგიონი ლიდერობს ქვეყანაში მიმღებთა რაოდენობით დედაქალაქის შემდეგ. განსაკუთრებით მაღალი მაჩვენებლებია მრავალრიცხოვან მარნეულსა და გარდაბანში.
დასავლეთ საქართველო: იმერეთსა და სამეგრელო-ზემო სვანეთში ჯამში 85 ათასზე მეტი პირი ცხოვრობს სახელმწიფო დახმარებით.
3. პროგრამული ცვლილებები: 4-წლიანი გარანტიის პრინციპის დასასრული 
საზოგადოებრივი დასაქმების პროგრამა (რომელშიც 247 ათასზე მეტი პირია ჩართული) თავდაპირველად ეფუძნებოდა 4-წლიანი გარანტირებული სტატუსის პრინციპს. ეს პუნქტი ითვალისწინებდა, რომ დასაქმების დაწყების შემთხვევაშიც კი, ოჯახი სტატუსს არ დაკარგავდა, რაც მოტივაციას ზრდით.
რეალობა 2025 წლიდან:
პროგრამამ "ხელოვნური დასაქმების" სახე მიიღო, რადგან ხშირად არ იწვევს ბენეფიციარების რეალურ გადასვლას კერძო სექტორში.
2026 წლებში მოსალოდნელია 4-წლიანი გარანტირებული სტატუსის პრინციპის გაუქმება ან მკაცრი ფილტრაცია.
შედეგები: შრომისუნარიან პირებს, რომლებიც უარს იტყვიან კერძო სექტორში შეთავაზებულ შესაბამის ვაკანსიებზე, შესაძლოა შეუწყდეთ სოციალურად დაუცველის სტატუსი.
4. პარადოქსი: ეკონომიკური წარმატება და მზარდი დამოკიდებულება 
სოციალური დახმარებაზე დამოკიდებულების მაღალი მაჩვენებელი უპირისპირდება მთავრობის ოფიციალურ განცხადებებს ეკონომიკური წარმატების შესახებ:
მთავრობის ნარატივი: ოფიციალური პირები და ეკონომიკური ანგარიშები მუდმივად საუბრობენ ეკონომიკის მაღალ, ხშირად ორნიშნა ზრდაზე (GDP), რაც საქართველოს რეგიონში ერთ-ერთ ლიდერ ქვეყნად წარმოაჩენს. ამასთან, რეგულარულად ცხადდება სიღარიბის ზღვარს მიღმა მყოფთა რაოდენობის შემცირების შესახებ.
რეალური პარადოქსი: მიუხედავად ამ ოპტიმისტური განცხადებებისა, 459,067 პირი კვლავ რჩება სახელმწიფო დახმარების სისტემაში. მათ (ისევ როგორც ბევრი სხავ ჯგუფის) კეთილდღეობაზე ეკონომიკური ზრდა რ აისახება. ეს უთანხმოება მიუთითებს, რომ ეკონომიკური ზრდა არ არის ინკლუზიური და სამართლიანი. სიმდიდრის ზრდა არათანაბრად ნაწილდება და ვერ ახერხებს მოსახლეობის ყველაზე მოწყვლადი ნაწილის სიღარიბიდან გამოყვანას.
დასკვნა: სტატისტიკა ადასტურებს, რომ სოციალური დახმარების მასშტაბი ეკონომიკის ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე ტვირთია. ხოლო გამოსავლი - ბუნდოვანი. 
